انواع پروتز بالای زانو ابزار هایی پیشرفته و کاربردی هستند که به افراد دچار قطع عضو کمک می کنند تا تحرک و استقلال خود را باز یابند. این پروتز ها با طراحی های متفاوت برای سبک های زندگی و سطح فعالیت های مختلف ساخته شده اند و هر مدل ویژگی ها و قابلیت های خاص خود را دارد.
انتخاب درست پروتز بر اساس سن، وزن، شغل و میزان فعالیت فرد، تأثیر مستقیم بر راحتی و طول عمر آن خواهد داشت. برای آشنایی با انواع پروتز های بالای زانو و نکات مهم در انتخاب آن ها تا انتهای این مقاله با کازمدیک پروتز همراه باشید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
اجزای تشکیل دهنده انواع پروتز بالای زانو چیست؟
پروتز بالای زانو وسیله ای است که برای جایگزینی پا از ناحیه ران طراحی شده و به افراد توانایی حرکت و تعادل خود را باز می گرداند. این پروتز را در مدل ها و با عملکرد های متفاوت می سازند تا با سبک زندگی و میزان فعالیت افراد سازگار باشد. اجزای تشکیل دهنده انواع پروتز بالای زانو عبارتند از:
· سوکت پروتز
سوکت نقطه اتصال پروتز به بدن است و نقش اصلی آن انتقال وزن بدن به پروتز و ایجاد راحتی می باشد. سوکت مناسب فشار را به طور یکنواخت تقسیم کرده، مانع تحریک پوست شده و باید کاملاً با اندام باقی مانده فرد هماهنگ باشد. جنس سوکت ها سیلیکون، پلی اتیلن یا فیبر کربن است و هر جنس ویژگی های خاص خود را دارد.
· مفصل زانو
مفصل زانو اجازه خم و راست شدن پا را می دهد و مکانیکی، هیدرولیکی، پنوماتیکی یا هوشمند می باشد. این مفصل تعیین کننده کیفیت حرکت، کنترل تعادل و ظاهر طبیعی هنگام راه رفتن است.
· لاینر یا پوشش داخلی
لاینر نقش محافظتی داشته و مستقیماً با پوست تماس دارد. این بخش اصطکاک بین سوکت و پوست را کاهش می دهد، از زخم های فشاری جلوگیری می نماید و راحتی بیشتری در استفاده طولانی مدت فراهم خواهد کرد.
· سیستم تعلیق
وظیفه این سیستم ثابت نگه داشتن پروتز روی پا است تا حرکت و تعادل کاربر حفظ شود. انواع سیستم تعلیق شامل مکشی، خودکار و بند و تسمه هستند و هر کدام ویژگی ها و مزایای خاص خود را دارند.
· پنجه و مچ مصنوعی
این بخش در انواع پروتز بالای زانو تعادل و حرکت نرم پا را تامین می نماید. مواد ساخته شده معمولاً شامل فیبر کربن، تیتانیوم یا پلی اورتان هستند. پنجه کربنی انرژی بازگشتی بالایی دارد و برای فعالیت های سنگین مناسب است.
انواع پروتز بالای زانو بر اساس نوع مفصل زانو
مفصل زانو نقش مهمی در کیفیت حرکت و راحتی کاربر دارد. انواع پروتز بالای زانو بر اساس نوع مفصل عبارتند از:
· مفصل زانو مکانیکی
این نوع مفصل ساده ترین مدل است و با استفاده از قطعات مکانیکی باعث حرکت می شود. نگهداری آسان، دوام بالا و قیمت مناسب، آن را برای افرادی که فعالیت روزمره سبک دارند یا به دنبال گزینه اقتصادی هستند، ایده آل می سازد.
· مفصل زانو هیدرولیکی
مفصل هیدرولیکی با استفاده از روغن و سیال داخلی، حرکت نرم تر و کنترل شده تری ایجاد می سازد. این مدل برای افرادی که فعالیت متوسط دارند یا به ثبات و حرکت طبیعی در راه رفتن نیازمندند، مناسب است.
· مفصل زانو پنوماتیکی
مفصل پنوماتیکی از فشار هوا برای تنظیم حرکت و جذب ضربه استفاده می نماید. این نوع مفصل برای کاربرانی که فعالیت شدید داشته یا نیاز به سازگاری با زمین های نا هموار دارند، مناسب تر است.
· مفصل زانو هوشمند (میکروپروسسوری)
این مفصل با حسگر و پردازنده هوشمند، حرکت پا را لحظه ای مورد تحلیل و تنظیم قرار می دهد. امکان حرکت طبیعی، کاهش خطر سقوط و هماهنگی بهتر با فعالیت های پیچیده، از مزایای اصلی این مدل هستند و بیشتر برای ورزشکاران و افراد فعال مناسب است.
انواع پروتز بالای زانو بر اساس پنجه و مچ
پروتز بالای زانو علاوه بر مفصل زانو و سوکت، نیازمند بخش پایانی قدرتمند یعنی پنجه و مچ است تا حرکت طبیعی و تعادل فرد حفظ شود. این بخش ها بسته به نوع فعالیت و نیاز کاربر، طراحی های متفاوتی دارند و هر مدل عملکرد خاص خود را ارائه می دهند.
انتخاب درست پنجه و مچ پروتز می تواند راحتی، ایمنی و انرژی مصرفی فرد را هنگام راه رفتن یا انجام فعالیت های روزمره به طور چشمگیری بهبود ببخشد. انواع پروتز بالای زانو بر اساس پنجه و مچ عبارتند از:
· پنجه و مچ ثابت
این نوع پنجه و مچ، هیچ حرکت اضافی ندارند و برای افرادی که به ثبات بیشتر و فعالیت سبک نیازمندند مناسب هستند.
· پنجه و مچ دینامیک
پنجه و مچ دینامیک انرژی ذخیره شده هنگام قدم برداشتن را باز می گرداند و راه رفتن را طبیعی تر می کند. این مدل برای افرادی که فعالیت روزمره متوسط دارند، ایده آل است.
· پنجه و مچ چند محوری
چند محوری بودن پنجه امکان حرکت در جهات مختلف را فراهم می نماید و تعادل روی سطوح ناهموار را افزایش می دهد. برای کاربرانی که فعالیت بدنی بالا دارند مناسب ترین گزینه است.
· پنجه و مچ کربنی
پنجه و مچ کربنی بسیار سبک و مقاوم است و با باز گرداندن انرژی، کارایی و سرعت راه رفتن را بالا می برد. این نوع برای ورزشکاران و افرادی که به فعالیت شدید نیاز دارند، عملکرد بهینه فراهم می سازد.
فاکتور های انتخاب انواع پروتز بالای زانو
انتخاب پروتز بالای زانو مناسب نیازمند توجه به چندین عامل مهم است که می توانند کیفیت زندگی و راحتی کاربر را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار دهند. عوامل اصلی در انتخاب پروتز بالای زانو عبارتند از:
· سن کاربر
سن نقش کلیدی در تعیین نوع پروتز دارد. برای کودکان، پروتز باید قابلیت تنظیم طول و عرض داشته باشد تا با رشد آن ها هماهنگ شود. برای جوانان فعال، پروتز های پیشرفته چند محوری یا هوشمند حرکت طبیعی تر و انعطاف پذیری بالا تری فراهم می نمایند.
افراد مسن بهتر است از پروتز های سبک و ساده تر استفاده کنند تا انرژی کمتری مصرف کرده و تعادل بیشتری داشته باشند.
· وزن بدن
انتخاب انواع پروتز بالای زانو به سن افراد نیز وابسته است. افراد سنگین وزن به پروتز هایی با استحکام و مقاومت بالا نیاز دارند تا فشار وارد شده به پروتز به خوبی تحمل شود.
· سطح فعالیت و شغل
میزان فعالیت بدنی نقش مهمی در انتخاب پروتز دارد. افرادی که شغل آن ها فیزیکی است یا ورزش های سنگین انجام می دهند، به پروتز هایی با دامنه حرکتی بالا و مقاومت بیشتر نیاز دارند.
· سبک زندگی و ترجیحات شخصی
ظاهر پروتز و تکنولوژی های به کار رفته در آن نیز مهم است. بعضی افراد پروتز هایی با طراحی طبیعی تر و نزدیک به شکل پا را ترجیح می دهند، در حالی که دیگران ممکن است پروتز های هوشمند و پیشرفته را انتخاب کنند.
طول عمر انواع پروتز بالای زانو چقدر است؟
پروتز بالای زانو وسیله ای حساس و با فناوری پیشرفته است که دوام و کارایی آن به کیفیت قطعات، نحوه استفاده و مراقبت فرد بستگی دارد. طول عمر واقعی پروتز با توجه به نوع مفصل، مواد ساخت و میزان فعالیت روزانه متفاوت می باشد. طول عمر متوسط انواع پروتز بالای زانو را در جدول زیر آورده ایم:
| نوع پروتز | طول عمر تقریبی | توضیح کوتاه |
| مکانیکی | ۳ تا ۵ سال | ساده، دوام بالا، مناسب فعالیت سبک و روزمره |
| هیدرولیکی | ۴ تا ۶ سال | حرکت نرم تر، مناسب فعالیت متوسط و کنترل بهتر |
| پنوماتیکی | ۴ تا ۶ سال | جذب ضربه و سازگاری با فعالیت شدید و زمین نا هموار |
| هوشمند (میکروپروسسوری) | ۵ تا ۷ سال | تحلیل حرکت لحظه ای، مناسب ورزشکاران و افراد فعال |
سخن پایانی
استفاده از انواع پروتز بالای زانو، کیفیت زندگی افرادی که دچار قطع عضو شده اند را به طور چشمگیری بهبود می بخشد. انتخاب درست پروتز و رعایت نکات مراقبتی باعث می شود فرد با اطمینان و راحتی بیشتری حرکت کند و به زندگی روزمره باز گردد.
هر چه پروتز با نیاز های فرد هماهنگ باشد، تجربه استفاده طبیعی تر و رضایت بخش تری فراهم می شود. کازمدیک پروتز با ارائه جدید ترین مدل های پروتز و خدمات تخصصی، به شما کمک می کند تا بهترین گزینه را بر اساس سبک زندگی و فعالیت های خود انتخاب نمایید.
سوالات متداول
- انواع پروتز بالای زانو چند سال عمر می کنند؟
با توجه به نوع مفصل و میزان استفاده، طول عمر پروتز بین ۳ تا ۷ سال متفاوت است.
- آیا همه پروتز ها برای ورزش مناسب هستند؟
خیر، پروتز های هوشمند یا پنجه کربنی برای فعالیت شدید و ورزش مناسب ترند.
- نگهداری پروتز بالای زانو چگونه است؟
تمیز کردن منظم، جلوگیری از رطوبت و بررسی دوره ای اتصالات برای افزایش طول عمر پروتز ضروری است.
- آیا کودکان هم می توانند از پروتز بالای زانو استفاده نمایند؟
بله، پروتز های کودکان سبک و قابل تنظیم هستند تا با رشد کودک هماهنگ شوند.
- پس از نصب پروتز، چه مدت زمان برای سازگاری نیاز است؟
معمولاً چند هفته تمرین و توان بخشی لازم است تا فرد با پروتز به طور کامل راحت شود.
